| Ráy tai (earwax) là chất sáp mẩu
vàng ở bên trong tai. Theo khuyến cáo mới đây của
viện American Academy of Otolaryngology (AAO) th́ “ráy
tai có chức năng của nó, v́ vậy nếu không cẩn thiết
th́ đừng đụng tới”
Tại Hoa kỳ, mỗi năm có khoảng 12 triệu người cần
đươc điểu trị v́ nút ráy tai hoặc v́ nhiểu ráy tai
quá. Chứng nút ráy tai (impaction) có thể gây đau
đớn, áp suất, ngứa, thối tai, ù tai, chảy mủ và
trong trường hợp tệ hại nhất có thể làm điếc tai.
Viện AAO đă đưa ra một bản hướng dẫn nhằm hai mục
đích
· xác định những trường hợp nào ráy tai cẩn phải
lẩy ra
· cho bác sĩ biết phương pháp lấy ráy tai nào tốt
nhất
Ráy tai là một tác nhân tự rửa, với những tính
chất bảo vệ, làm trơn và kháng khuẩn. Các hạch nhỏ
trong ống tai ngoài luôn luôn bơm ra một chất lỏng
như nước, chất này quyện với các cụm lông tai và da
bị chết để tạo thành ráy tai (earwax/cerumen).
Ráy tai dư thừa bị đẩy từ từ ra khỏi ống tai,
thúc đẩy bởi chuyển động nhai và khác nữa của hàm
răng, và lôi cuốn theo bụi bậm và các hạt nhỏ khác
ra khỏi ống tai. Cuối cùng, những cục ráy tai khô sẽ
rơi ra khỏi lỗ tai.
Khi sự vận hành nói trên của ráy tai bị trục trặc,
hoặc khi người ta ngoáy lỗ tai với một que bông g̣n
hay với những vật lạ khác như cái ngoáy tai hay que
diêm th́ ráy tai có thể dồn lại và bịt một phần ống
tai. Ngoài ra,nhiều người lại c̣n gắn nút nghe
(earplugs) vào lỗ tai khi đeo máy trợ thính, làm
nghề truyền tin hay v́ ham nghe nhạc với máy
walkman. Điều này cũng cản trở ráy tai tự rơi ra
khỏi tai. Hơn nữa, những người lớn tuổi dễ bị nghẹt
lỗ tai hơn là các người trẻ, v́ họ có ráy tai dày và
khô hơn, vả lại trong tai họ có nhiểu lông hơn nên
cản trở sự vận hành của ráy tai. Sau hết ,nhiều
người lại thích tự lấy ray tai làm cho vấn để trở
nên phức tạp hơn.
Đối với mọi người, bản hướng dẫn khuyên đừng nên
đụng tới ráy tai trừ khi có những triệu chứng là có
quá nhiều ráy tai Nếu ở nhà, bạn có thể nhỏ vào tai
vài giọt thuốc lấy ráy tai có bán tự do tại các tiệm
thuốc tây. Bạn có thể mua bât cứ nhăn hiệu nào cũng
đươc v́ chúng đều tốt như nhau, nếu không bạn cũng
có thể dùng nuớc khử trùng hay nước muối cũng đươc.
Các giọt thuốc nhỏ vào tai chỉ có công dụng làm lỏng
ráy tai mà thôi, c̣n thường ra tai sẽ làm tiếp công
việc đẩy ráy tai ra ngoài.
Bản hướng dẫn c̣n khuyên không nên dùng que bông
g̣n hay bất cứ vật ǵ khác để ngoáy lỗ tai
Cách dùng ṿi xịt tưới qua đường miệng (oral jet
irrigators) hay các phương pháp y học không tập quán
cũng không nên sử dụng. Trong cách đốt nến vào tai
(ear candling). người ta lấy vải cuốn thành một ống
rỗng , nhúng vào trong sáp ong, rồi để cho nguôi và
cứng lại. Sau đó ống sáp ông đươc đút vào trong lổ
tai, và người ta đốt cháy đẩu bên ngoài của ống
trong ṿng 15 phút. Người ta tin rẳng cách này sẽ
hút ráy tai ra ngoài, nhưng nghiên cứu cho thấy thật
ra chất hút ra chỉ là từ nến sáp. Hơn nữa đôi khi
bệnh nhân c̣n bị phỏng tai.
Nếu nhỏ thuốc mà triệu chứng không dứt hoặc bạn
không thích nhỏ thuốc mà vẫn c̣n triệu chứng th́ đây
là lúc bạn phải đi gặp bác sĩ. Bác sĩ có ba phương
pháp thông dụng và tốt nhất để lấy ráy tai cho bạn.
Đó là bơm đầy dung dịch nước vào trong tai, soi kính
hiển vi và dùng dụng cu y khoa để lấy ráy tai và kê
toa cho bệnh nhân mua thuốc vể nhà nhỏ vào tai.
Bác sĩ Peter Roland thuộc Đại học
Texas Southwestern Medical Center, Dallas khuyên mọi
người đừng có bối rối khi bác sĩ phát hiện ra một
chút ráy trong tai. Ông nói “ Có những bệnh nhân
của tôikinh ngạc khi tôi phát hiện ra một chút ráy
trong tai họ, và đă xin lỗi tôi v́ để tai dơ.. Điểu
tôi muốnói là ráy trong tai có chức năng sinh lư học
của nó, và đừng nên đụng vào trừ khi có lư do xác
đáng” |