H1N1 CÚM HEO

Cúm heo là gì?

Cúm heo (swine flu) là mt loi bnh về đường hô hp ca loài heo gây ra bi các con siêu vi khun cúm loi A. Thường thì nhng v cúm này chxy ra trong ging heo mà thôi. Thông thường thì con người không b cúm heo,nhưng cũng có nhng trường hp có th bnhim bnh. Nếu có trường hp này thì thường xy ra cho nhng người làm vic chung quanh các chú heo nhưng cũng có th các con siêu vi khun ca cúm heo này lây tngười sang người.

Con người có th b nhim vi cúm heo trong qun ht San Diego không?

Vào khong cui tháng ba và đầu tháng tư 2009, đã xy ra vài trường hp cacúm heo ti min Nam ca tiu bang California và gn thành ph San Antonio caTexas. Hin nay, đã có nhng báo cáo v cúm heo ti qun ht San Diego. Trung tâm phòng chng bnh tt (CDC) và các cơ quan y-tế địa phương cũng như tiu bang đang làm vic ráo riết để điu tra v này.

Siêu vi khun ca loi cúm heo này có lây không?

Trung tâm phòng chng bnh tt đã xác định là con siêu vi khun này truyn nhim và lan t người sang người. Tuy nhiên, thi đim này, chúng ta chưa biết con siêu vi khun này có lây lan ddàng gia con người ta hay không.

Các du hiu và triu chng ca cúm heo trong loài người?Các triu chng ca cúm heo trong con người cũng tương t như các triu chng ca cúm thường gm có st, ho, đau c, đau nhc mình my, nhc đầu, n lnh và mt mi. Có người còn b tiêu chy và ói ma. Trong quá kh, đã có nhng trường hp báo cáo v bnh tr nng (viêm phi và khó th) cũng như tvong vì cúm heo trong loài người. Cũng như bnh cúm, cúm heo có thlàm mt s nhng bnh mãn tính tr nng.

Tính cht truyn nhim ca cúm heo này trm trng như thế nào?

Ging như bnh cúm, cúm heo trong cơ thcon người có thể đi t nhẹ đến nng. T năm 2005 đến tháng giêng năm 2009, đã xy ra 12 trường hp cúm heo trong Hoa knhưng không có ai b tvong c. Tuy nhiên, b nhim cúm heo là vn đề rt nghiêm trng. Vào tháng chín năm 1988, mt người ph n32 đang có mang vi tình trng sc khe tt tiu bang Wisconsin được đưa vào bnh vin vì viêm phi sau khi b nhim bnh cúm heo và bà ta đã qua đời 8 ngày sau đó. Năm 1976, cúm heo lan tràn Fort Dix, tiu bang New Jersey vi 200 trường hp bnh nng và mt trường hp t vong.

Làm sao có th b nhim cúm heo?

Cúm heo lan ra bng hai cách:

Qua stiếp xúc vi các con heo b bnh hoc trong nhng môi trường b nhim vi các siêu vi khun ca cúm heo.

Qua stiếp xúc vi mt người b bnh cúm heo. Lây cúm heo tngười sang người cũng đã được nghiên cu và theo s nhn xét thì cũng b lây như bnh cúm. Bnh cúm lây t người sang người qua ho và ht hơi ca nhng người b bnh.

Có thuc để cha tr bnh cúm heo không?

Có. Trung tâm phòng chng bnh tt (CDC) đề nghdùng thuc oseltamivir hoc thuc zanamivir để cha tr và/hoc để nga b nhim vi các siêu vi khun ca  bnh cúm heo. Các thuc kháng siêu vi (thuc viên, thuc nước hoc thuc ngi)có thể được kê toa để ngăn không cho các siêu vi khun cúm sinh sôi ny n trong cơ thca quý v. Nếu quý vị đã b bnh, các thuc kháng siêu vi có thlàm bnh ca quý v nhẹ đi và giúp quý vbình phc mau chóng hơn. Chúng cũng có th ngăn nga các biến chng trm trng hơn. Cha tr sddàng hơn nếu các thuc chng siêu vi được dùng ngay sau khi bbnh (trong vòng 2 ngày ktkhi bt đầu có các triu chng).

Trong vòng bao nhiêu lâu người b bnh cúm heo có th lây bnh sang cho người khác?

Nhng người b bnh cúm heo phi được xem là truyn nhim trong khi đang có các triu chng và tình trng truyn him này có th kéo dài đến 7 ngày sau khi bnh bc phát. Tr em, nht là các tr em ít tui, có th btruyn nhim lâu hơn.

Tôi có th làm gì được để không b mc bnh?

Hin nay chưa có mt th thuc chích nga nào để chng li cúm heo. Ch có nhng vic làm hàng ngày có thngăn được s lây lan ca các vi trùng gây ra nhng chng bnh về đường hô hp như cúm vy. Hàng ngày, hãy làm nhng điu sau đây để chng li bnh:

Che mũi và mm bng mt t giy mng khi ho hoc ht hơi. Ném giy vào hùng rác sau khi dùng.

Ra tay bng xà-phòng và nước, nht là sau khi ho và ht hơi. Các thuc ra tay có rượu cn trong đó cũng công hiu.

Tránh không tiếp xúc gn k vi các người b bnh.

Nếu quý v bbnh cúm, Trung tâm phòng chng bnh tt khuyên quý vị ở nhà không đi làm hoc đi hc và tránh không tiếp xúc gn gũi vi các người     khác để không lây bnh cho người ta. Tránh không svào mt, mũi hoc mm. Các vi trùng lan ra qua các đường này.

Tôi phi làm gì khi tôi b bnh?

Nếu quý v sng trong qun ht San Diego và có nhng triu chng b bnh như là cúm, bao gm st, đau nhc mình my, chy mũi, đau c, bun nôn (ói), hoc nôn ma hoc tiêu chy, quý v nên liên lc vi nhân viên y tế ca quý v, nht là khi quý v lo âu vnhng triu chng này. Người nhân viên y tế ca quý v squyết định xem quý v có cn th nghim hoc điu tr vcúm không.

Nếu b bnh, quý v nên nhà và tránh không tiếp xúc càng nhiu càng tt vi các người khác để không lây bnh cho h.

Nếu quý v bbnh và có nhng du hiu báo động sau đây, hãy đi khám bnh ngay.

Tr em vi nhng du hiu báo động sau đây cn phi được đưa đi bác sĩ ngay:

Thdn dp hoc khò khè

Màu da xanh tái

Không ung đủ cht lng

Không chu thc dy hoc không linh động

Khó chu, cáu knh, không mun được bế bng

Các triu chng ging như cúm bt đi nhưng ri tr li kèm theo st và ho

trm trng hơn

St vi m-đay

Người ln vi nhng du hiu báo động sau đây cn gp nhân viên y tế ngay:

Thkhó khăn hoc th ht ra

Đau hoc tc ngc hoc bng

Chóng mt bt thình lình

Bri lon

Nôn ma trm trng hoc dai dng

Tôi có th b cúm heo vì ăn tht heo hoc nu nướng vi tht heo không?

Không. Cúm heo không lây lan qua đường thc phm. Quý v không thbcúm heo nếu ăn tht heo hoc các sn phm làm bng tht heo. Hãy an tâm tiêu thcác sn phm làm bng tht heo đã được biến chế mt cách cn thn.

Để biết thêm thông tinh vcúm heo, xin vào trang mng www.cdc.gov/flu/swine, hoc gi s 1-800-CDC-INFO.

 
   

                                                 © 2009 Vietportland for Health Club